Gramer 22 - Yeterlik-istek kipi

26 Kʒala 2026 - Mjaçxa
İNDEX Anasayfa Sözlük LZ & TR Laz Yer Adları Atasözleri Yön, Zaman Dua & Beddua Bilmeceler Mâniler Laz Müziği Laz Horonları Laz Şarkıları Müz.Türleri Gramer Önsöz Gramer İndex Sayfa 1-48 Lzr.Nç̆ari Çeviri Telaffuz Laz Ad'ları Zoo.Bot K̆vinçepe Mzgudape Skindinape Çxomepe Bobolape Sitede Ara

Ndğaneri nozit̆a: Yoxo k̆oçi var, k̆oçi yoxo omsk̆vanams.

Günün sözü: İsim, adamı değil, adam ismi güzelleştirir.

yeterlik-istek kipi

22. Hareket fiili: Yeterlik - İstek kipi

22.1. Yeterlik-İstek kipi sade biçim

{eö.ynl}
► t̆axums atn. viʒ̆. ark.
► t̆axuy fur. arş.
► t̆axups xop. çxa.

kırıyor

mat̆axas:	ben kırabileyim
gat̆axas
at̆axas
mat̆axan
gat̆axan
at̆axan

Bu biçimler en çok “-na” soneki konarak Koşullu biçim olarak kullanılmaktadır. bkz. 23.

Örnek ( Evuli)

► Kva mat̆axas. Taşı kırabileyim.
► Dido lazut̆i maxaşk̆as. Çok mısır ekebileyim.
► Lazuri manç̆aras. Lazca yazabileyim.
► Gyari maçk̆omas. Yemek yiyebileyim .
► Lazuri maxaôaras. Lazca konuşabileyim.
► Berepe-şk̆imis Lazuri domaguras. Çocuklarıma Lazca öğretebileyim.
► Berepe-çkimiz Lazuri ağarğalas. Çocuklarım Lazca konuşabilsin.

Not: “Mat̆axert̆as” gibi biçimlerde gözlemlenmiştir. “Yeterlik-İstek kipi uzun biçim” olarak değerlendirilecektir.

22.2. Yeterlik-İstek kipi gelecek Zaman

22.2.1. Atina (Batı ve orta kesimler)

mat̆axasere:	ben kırabileceğim
gat̆axasere
at̆axasere
mat̆axanere ~ mat̆axanene
gat̆axanere ~ gat̆axanene
at̆axanere ~ at̆axanene

Olumsuz (Varenoba)

varti mat̆axas:	ben kıramıyacağım
varti gat̆axas
varti at̆axas
varti mat̆axan
varti gat̆axan
varti at̆axan

22.2.2. Atina'nın(Pazar) Doğu kesimi, Çamlıhemşin, Art̆aşeni,(Ardeşen) Viʒ̆e(Fındıklı)

mat̆axasen:	ben kırabileceğim
gat̆axasen
at̆axasen
mat̆axanen
gat̆axanen
at̆axanen

Olumsuz (Varenoba)

var mat̆axasen:	ben kıramıyacağım
var gat̆axasen
var at̆axasen
var mat̆axanen
var gat̆axanen
var at̆axanen

22.2.3. Arkabi

mat̆axasen:	ben kıramıyacağım
gat̆axasen
at̆axasen
mat̆axanoren ~ mat̆axanon
gat̆axanoren ~ gat̆axanon
at̆axanoren ~ at̆axanon

22.2.4. Xopa

mat̆axa sinon ~ mat̆axa sunon*:	ben kıramıyacağım
gat̆axasinon ~ gat̆axasunon
at̆axasinon ~ at̆axasunon
mat̆axasinonan ~ mat̆axasunonan
gat̆axasinonan ~ gat̆axasunonan
at̆axasinonan ~ at̆axasunonan

* “mat̆axasiyon, mat̆axasen” biçimleri de yaygındır.

22.2.5. Çxala

mat̆axasun ~ mat̆axasunon:	ben kıramıyacağım
gat̆axasun ~ gat̆axasunon
at̆axasun ~ at̆axasunon
mat̆axanun ~ at̆axanunon
gat̆axanun ~ gat̆axanunon
at̆axanun ~ at̆axanunon

22.2.6. Kullanım (Oxmaru)

► Oç̆ume noğaşe malasere. Yarın çarşıya gidebileceğim.
► Berepes Lazuri anç̆aranen-i? Çocuklar Lazca yazabilecekler mi?
► Biçis açilasen. Erkek çocuk evlenebilecek.
► Biçis var açilasen-i? Erkek çocuk evlenemeyecek mi?
► Hak mogalasen-i? Buraya gelebilecek misin?

22.3. Yeterlik-İstek kipi Geçmiş Zaman

Geçmişte bir eylemin gerçekleşebilecek olmasına rağmen gerçekleşemedi-ğini anlatır .

22.3.1. Batı

mat̆axasert̆u:	ben kırabilecektim (ama kıramadım)
gat̆axasert̆u
at̆axasert̆u
mat̆axanert̆u
gat̆axanert̆u
at̆axanert̆u

22.3.2. Viʒ̆e

mat̆axast̆u ~ mat̆axat̆t̆u:	ben kırabilecektim (ama kıramadım)
gat̆axast̆u ~ gat̆axat̆t̆u
at̆axast̆u ~ at̆axat̆t̆u
mat̆axant̆es ~ mat̆axat̆t̆es
gat̆axant̆es ~ gat̆axat̆t̆es
at̆axant̆es ~ at̆axat̆t̆es

22.3.3. Xopa

mat̆axasint̆u ~ mat̆axasunt̆u:	ben kırabilecektim (ama kıramadım)
gat̆axasint̆u ~ gat̆axasunt̆u
at̆axasint̆u ~ at̆axasunt̆u
mat̆axasint̆es ~ mat̆axasunt̆es
gat̆axasint̆es ~ gat̆axasunt̆es
at̆axasint̆es ~ at̆axasunt̆es

22.3.4. Çxala

mat̆axasunt̆u:	ben kıramıyacağım
gat̆axasunt̆u
at̆axasunt̆u
mat̆axanunt̆es
gat̆axanunt̆es
at̆axanunt̆es

Örnek (Evuli)

► Noğaşe malasert̆u. Çarşıya gidebilecektim.
► Berepes Lazuri anç̆aranert̆u-i? Çocuklar Lazca yazabilecekler miydi?
► Biçis açilasert̆u. Erkek çocuk evlenebilecekti.
► Biçis var açilasert̆u-i? Erkek çocuk evlenemeyecek miydi?
► Hak mogalasert̆u-i? Buraya gelebilecek miydin?
► Oxorcas bere-muşi mis naçasert̆u var uçkit̆u. Kadın çocuğunu kime verebilecekti bilmiyordu.
► Ar dolonis ham svara var mak̆itxasert̆u. Bir haftada bu kitabı okuyamıyacaktım.
► Hakşa mogalasert̆u-i ? Buraya kadar gelebilecek miydin ?
► Lazuri gabirasert̆u-i ? Lazca şarkı söyleyebilecek miydin ?

Mjora.Com Sözlük

Yasal uyarı: Bu sayfadaki materyaller (Yazı, fotoğraf, ses kaydı vb.)Telif Hakları ile ilgili yasal mevzuat uyarınca korunmakta olup, yazarların ve Mjora.Com'un yazılı izni olmadıkça reklam içeren ve reklam geliri olan içeriklerde kullanılamaz, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez, her ne suretle olursa olsun ticari amaçla çoğaltma ve yayma yapılamaz, kopya edilemez, diğer reklam içeren ve reklam geliri olan internet sayfası ya da topluma acık yerlerde yayınlanamaz/yayımlanamaz. Mjora.Com ve dahil olduğu Lazuri.Com© 2002-2026, KazimKoyuncu.Net© 2004-2026, LazuriMedia.Com© 2006-2026 siteler grubu; Hiçbir uluslararası kurum ya da kuruluşa hizmet etmez. Bu sitelerin içeriğindeki çalışmalara kaynak gösterilmiştir. Kaynak gösterilmeyen tüm materyaller sitelerimize ait olup, kaynak göstermeden ya da izin alınmadan kullanılamaz!

26 Kʒala 2026 - Mjaçxa