Gramer 42 - Çok köklü fiil

26 Kʒala 2026 - Mjaçxa
İNDEX Anasayfa Sözlük LZ & TR Laz Yer Adları Atasözleri Yön, Zaman Dua & Beddua Bilmeceler Mâniler Laz Müziği Laz Horonları Laz Şarkıları Müz.Türleri Gramer Önsöz Gramer İndex Sayfa 1-48 Lzr.Nç̆ari Çeviri Telaffuz Laz Ad'ları Zoo.Bot K̆vinçepe Mzgudape Skindinape Çxomepe Bobolape Sitede Ara

Ndğaneri nozit̆a: Yoxo k̆oçi var, k̆oçi yoxo omsk̆vanams.

Günün sözü: İsim, adamı değil, adam ismi güzelleştirir.

çok köklü fiil

42. Liste: Çok Köklü Fiil(Dido ciconi verbi)

Bazı fiiller kip ve zamanlara göre farklı köklere sahip olur. Aşağıda bu fiillerden örnekler verilmiştir.

42.1. imxors ~ imxoy ~ ipxors ~ ç̆k̆omups: yiyor

Bu fiil iki köklüdür. Köklerden biri ancak Bildirme kipi emperfekt biçimlerinde bulunmaktadır. Ayrıca, Çxala diyalektlerinde bu fiil tek köklüdür.

Sade emperfekt	Sade Perfekt	Çxala
vimxor[1]: yiyorum, yerim	pşk̆omi ~ p̆ç̆k̆omi: yedim	p̆ç̆k̆omup: yiyorum
imxor	şk̆omi ~ ç̆k̆omi	ç̆k̆omup
imxors	şk̆omu ~ ç̆k̆omu	ç̆k̆omups
vimxort	pşk̆omit ~ p̆ç̆k̆omit	p̆ç̆k̆omupt
imxort	şk̆omit ~ ç̆k̆omit	ç̆k̆omupt
imxoran	şk̆oman ~ ç̆k̆oman	ç̆k̆omupan

42.2. Ulun: Gidiyor.

Sade emperfekt	Sade Perfekt	İstek kipi kısa biçim	Yeterlik kipi emperfekt
vulur ~ bulur: gidiyorum	vidi ~ bidi: gittim	vida ~ bida: gideyim	malen: gidebiliyorum, gidebilirim
ulur	idi	ida	galen
ulun	idu	idas	alen
vulurt ~ bulurt	vidit ~ bidit	vidat ~ bidat	maleran ~ malenan
ulurt	idit	idat	galeran ~ galenan
uluran[2]	ides[3]	idan	aleran ~ alenan

Tecrübe kipi

ulvapun ~ uxtimun: Geçmişte (oraya) en azından bir kere gitti (Ne zaman, nasıl, kiminle gittiği önemli değil).

Batı	Doğu
milvapun	mixtimun
gilvapun	gixtimun
ulvapun	uxtimun
milvapuran	mixtimunan
gilvapuran	gixtimunan
ulvapuran	uxtimunan

42.3. Mulun: O geliyor.

Sade emperfekt	Sade perfekt
movulur ~ mobulur: geliyorum	moft̆i ~ mopti: geldim
mulur	moxt̆i ~ moxti
mulun	moxt̆u ~ moxtu
movulurt ~ mobulurt	moft̆it ~ moptit
muulurt	moxt̆it ~ moxtit
muuluran ~ mulunan ~ mulvan	moxt̆es ~ moxtes

İstek kipi kısa biçim	Yeterlik kipi emperfekt
moft̆a ~ mopta: geleyim	momalen: gelebiliyorum, gelebilirim
moxt̆a ~ moxta	mogalen
moxt̆as ~ moxtas	mvalen
moft̆at ~ moptat	momaleran ~ momalenan
moxt̆at ~ moxtat	mogaleran ~ mogalenan
moxt̆an ~ moxtan	mvaleran ~ mvalenan

Tecrübe kipi

mulvapun ~ muxtimun: Geçmişte en azından bir kere gelmiş (Ne zaman, nasıl, kiminle geldiği önemli değil).

Batı	Doğu
momilvapun	momixtimun
mogilvapun	mogixtimun
mulvapun	muxtimun
momilvapuran	momixtimunan
mogilvapuran	mogixtimunan
mulvapuran	muxtimunan

42.4. İkums ~ ikoms ~ İkips: Yapıyor.

Atina

Tablo 59: ikums: yapıyor

Sade emperfekt	Sade perfekt	Gelecek zaman	Yeterlik kipi
vikum	p̆i	p̆are	maxenen
ikum	i	are	gaxenen
ikums	u	asere	axenen
vikumt	p̆it	p̆atere	maxeneran
ikumt	it	atere	gaxeneran
ikuman	es	anere	axeneran

Arkabi

Tablo 60: ikoms: yapıyor

Sade emperfekt	Sade perfekt	Gelecek zaman	Yeterlik kipi
bikom	p̆i	p̆are	maxenen
ikom	vi	vare	gaxenen
ikoms	vu	vasen	axenen
bikomt	p̆it	p̆aten	maxenenan
ikomt	vit	vaten	gaxenenan
ikoman	ves	vanoren	axenenan

Çxala

Tablo 61: ikips: yapıyor

Sade emperfekt	Sade perfekt	Gelecek zaman	Yeterlik kipi
vikip	p̆(qv)i	p̆aun	maxvenen
ikip	qvi	qvaun	gaxvenen
ikips	qu	qvasun	axvenen
vikipt	p̆(qv)it	p̆atun	maxvenenan
ikipt	qvit	qvatun	gaxvenenan
ikipan	qves	qvanun	axvenenan

42.5. İt̆urs ~ zop̆ons ~ t̆k̆umers: Söylüyor.

Sade emperfekt (Ayrıca, Xopa ve Çxala’da[4] aşağıdaki biçimler de vardır.)

Batı	Doğu	Xopa - Çxala
vit̆ur ~ bit̆ur: söylüyorum; söylerim	bzop̆on: söylüyorum; söylerim	p̆t̆k̆umer: söylüyorum; söylerim
it̆ur	zop̆on	t̆k̆umer
it̆us	zop̆ons	t̆k̆umers
vit̆urt ~ bit̆urt	bzop̆ont	p̆t̆k̆umert
it̆urt	zop̆ont	t̆k̆umert
it̆uran	zop̆onan	t̆k̆umenan

Sade perfekt ( Bütün diyalektlerde )

p̆t̆k̆vi: söyledim
t̆k̆vi
t̆k̆u
p̆t̆k̆vit
t̆k̆vit
t̆k̆ves

Yeterlik kipi sade emperfekt

Batı	Doğu
mazit̆en: söyleyebiliyorum; söyleyebilirim	mat̆k̆ven: söyleyebiliyorum; söyleyebilirim
gazit̆en	gat̆k̆ven
azit̆en	at̆k̆ven
mazit̆eran ~ mazit̆enan	mat̆k̆venan
gazit̆eran ~ gazit̆enan	gat̆k̆venan
azit̆eran ~ azit̆enan	at̆k̆venan

Tümleç göstergeli biçimler (Birkaç örnek)
giʒ̆vare	: ben sana söyleyeceğim
uʒ̆vare	: sen ona söyleyeceksin
miʒ̆vi	: bana söyle
giʒ̆vi	: ben sana söyledim
uʒ̆vi	: ona söyle
miʒ̆ves	: bana söylediler

42.6. Noʒ̆ers ~ noʒ̆k̆ers: O ona bakıyor.

Tablo 62 Atina, Batı ve Orta kesimleri

Sade emperfekt	Sade perfekt	Tecrübe kipi
mevoʒ̆er	mevoʒ̆eri	memiʒ̆elimapun
noʒ̆er	noʒ̆eri	megiʒ̆elimapun
noʒ̆ers	noʒ̆eru	nuʒ̆elimapun
mevoʒ̆ert	mevoʒ̆erit	memiʒ̆elimapuran
noʒ̆ert	noʒ̆erit	megiʒ̆elimapuran
noʒ̆eran	noʒ̆eres	nuʒ̆elimapuran

Tablo 63: Arkabi

Sade emperfekt	Sade perfekt	Tecrübe kipi
meboʒ̆ker	meboʒ̆k̆edi	memiʒ̆k̆omilun
noʒ̆k̆er	noʒ̆k̆edi	megiʒ̆k̆omilun
noʒ̆k̆ers	noʒ̆k̆edu	nuʒ̆k̆omilun
meboʒ̆k̆ert	meboʒ̆k̆edit	memiʒ̆k̆omilunan
noʒ̆k̆ert	noʒ̆k̆edit	megiʒ̆k̆omilunan
noʒ̆k̆enan	noʒ̆k̆edes	nuʒ̆k̆omilunan

[1] “vimxor” biçiminin “bimxor, bipxor, vipxor” gibi yöresel değişkenleri de vardır.
[2] “Uluran” yöreye göre “ulurnan, ulunan” veya “ulvan” şeklinde de söylenir.
[3] ides Ardeşen’de yöreye göre ide, idey şeklinde söylenir.
[4] Pilarget’de “p̆t̆k̆vam, t̆k̆vam, ...” biçimi vardır.

Mjora.Com Sözlük

Yasal uyarı: Bu sayfadaki materyaller (Yazı, fotoğraf, ses kaydı vb.)Telif Hakları ile ilgili yasal mevzuat uyarınca korunmakta olup, yazarların ve Mjora.Com'un yazılı izni olmadıkça reklam içeren ve reklam geliri olan içeriklerde kullanılamaz, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez, her ne suretle olursa olsun ticari amaçla çoğaltma ve yayma yapılamaz, kopya edilemez, diğer reklam içeren ve reklam geliri olan internet sayfası ya da topluma acık yerlerde yayınlanamaz/yayımlanamaz. Mjora.Com ve dahil olduğu Lazuri.Com© 2002-2026, KazimKoyuncu.Net© 2004-2026, LazuriMedia.Com© 2006-2026 siteler grubu; Hiçbir uluslararası kurum ya da kuruluşa hizmet etmez. Bu sitelerin içeriğindeki çalışmalara kaynak gösterilmiştir. Kaynak gösterilmeyen tüm materyaller sitelerimize ait olup, kaynak göstermeden ya da izin alınmadan kullanılamaz!

26 Kʒala 2026 - Mjaçxa