Gramer 27 - Ettirgen

26 Kʒala 2026 - Mjaçxa
İNDEX Anasayfa Sözlük LZ & TR Laz Yer Adları Atasözleri Yön, Zaman Dua & Beddua Bilmeceler Mâniler Laz Müziği Laz Horonları Laz Şarkıları Müz.Türleri Gramer Önsöz Gramer İndex Sayfa 1-48 Lzr.Nç̆ari Çeviri Telaffuz Laz Ad'ları Zoo.Bot K̆vinçepe Mzgudape Skindinape Çxomepe Bobolape Sitede Ara

Ndğaneri nozit̆a: Yoxo k̆oçi var, k̆oçi yoxo omsk̆vanams.

Günün sözü: İsim, adamı değil, adam ismi güzelleştirir.

ettirgen

27. Hareket fiili: Ettirgen/(Xenapa)

Lazcada üç çeşit ettirgen fiil vardır.

(1) Yapım eki “-in-” olanlar

(2) Yapım eki “-ap-” olanlar

(3) Yapım eki “-inap-” olanlar

Not: Türkçede “birşey yaptırmak” anlamına gelen her fiilin Lazca karşılığı ettirgen fiil olmamaktadır. Bir örnek: “çams” fiili “yediriyor” anlamına gelmektedir.

27.1. “-in-”li ettirgen

Bu gruptaki ettirgen fiiller Nesnesiz fiil ve Datif nesneli fiil’den türemiştir.[1]

27.1.1. Yapım

Tablo 33: “-in-”li ettirgen, Bildirme kipi emperfekt

Fiil başı
(P̆riverbi)

Şahıs öneki
(Şurişi mok̆omʒxva)

Kök öneki
(P̆ricici)

Ettirgen kök[2]

(Xenapaşi cici)

Aspekt göstergesi

(Aspekti mʒ̆iramu)

Şahıs soneki
(Şurişi mok̆omʒxva)

Asıl kök
(Ʒ̆imindi[3] cici)

Ettirgen eki

(Xenapaşi memʒxva)

ø-

dolo-

gama-

go-

vs.

1.şahıs/

b-/ v-

2. ve 3. şahıs

ø-

-o-

-i-/ -u-

-in-

-am

-ap

-ø -t

-s -an

Sözdizimi

Eylemi yapan	Eyleme maruz kalan	Ettirgen göstergesi
Ergatif	Yalın	-in-

► Teonak K̆izu p̆anda hak oyondrinams. Teona K̆izu’yu herzaman burada bekletiyor.

► Ç̆emunak İsmana opurçinams. Ç̆emuna Ismana’ya yemin ettiriyor .

► İsmanak bere obgarinu. İsmana çocuğu ağlattı.

► Mçxvapak dolonkunape doxombinu. Sıcak hava giysileri kuruttu.

► Berek k̆inçi oputxinu. Çocuk kuşu uçurdu.

► Teonak bere mibgarinams. Teona benim çocuğumu ağlatıyor.

► Teonak bere gibgarinams. Teona senin çocuğunu ağlatıyor.

► Teonak Aşelas bere ubgarinams. Teona Aşela’nın çocuğunu ağlatıyor.

27.2. “-ap-”lı ettirgen

Lazca “-ap-”lı ettirgen fiiller, Yalın nesneli fiillerden türemiştir.

27.2.1. Yapım

Tablo 34: “-ap-”li ettirgen, Bildirme kipi emperfekt

Fiil başı
(P̆riverbi)

Şahıs öneki
(Şurişi mok̆omʒxva)

Kök öneki
(P̆ricici)

Ettirgen kök[4]

(Xenapaşi cici)

Aspekt göstergesi

(Aspekti mʒ̆iramu)

Şahıs soneki
(Şurişi mok̆omʒxva)

Asıl kök

Ettirgen eki

ø-

dolo-

gama-

go-

vs.

1.şahıs

b-/ v-

2. ve 3. şahıs

ø-

-o-

-i-/ -u-

-ap-

-am

-ap

-em*

-ø -t

-s -an

* -em : Arhavi’nin Pilarget, Sidere ve Jin-Napşit köylerinde kurallı olarak bulunmaktadır.

27.2.2. Sözdizimi

Emir veren	Emri yerine getiren	Düz tümleç	Ettirgen göstergesi
Ergatif	Datif	Yalın	-ap-

► Monik Teonas dişk̆a oğmalapams. Moni Teona’ya odunu götürtüyor.

► K̆izuk İsmanas kart̆ali onç̆arapams. K̆izu İsmana’ya mektup yazdırıyor.

► İsmaʒ̆ak bozomota-muşis P̆ot̆t̆e muti var oxinapams. İsmaʒ̆a kızına hiçbir zaman hiçbirşey yaptırmıyor.

► Biç̆ik bozos pukuri oşurapu. Erkek kıza çiçek koklattı.

► İsmanak K̆izunas dişk̆a utorapams. İsmana K̆izuna için odun taşıtıyor.

► İsmanak ma dişk̆a mitorapams. İsmana benim için odun taşıtıyor.

► İsmanak si dişk̆a gitorapams. İsmana senin için odun taşıtıyor.

27.3. “-inap-”lı ettirgen

► K̆izunak İsmanas guda oç̆andinapams. K̆izuna İsmana’ya tulum çaldırıyor.

► İsmanak K̆izunas bere obgarinapams. İsmana K̆izuna’ya çocuğu ağlattırıyor.

► İsmanas beres k̆inçi oputxinapams. İsmana çocuğa kuşu uçurtuyor.

► K̆izunak İsmanas bere dodgitinapams. K̆iznuna İsmana’ya çocuğu durdurtuyor.

[1] Türkçe gramerde kullanılan <<oldurgan >> terimi, << geçişli değilken bir ek katılarak geçişli duruma getirilen >> demek olup Lazca << -in- >>li ettirgen fiiller için uygun değildir.
[2] Ettirgen kök: Türkçe gramerdeki << ettirgen çatı >> ve ya << oldurgan çatı >>
[3] Ʒ̆imindi : Has, hakiki. “Orijinal” kelimesinin karşılığı olarak kullanılmıştır.
[4] Ettirgen kök: Türkçe gramerdeki << ettirgen çatı>>

Mjora.Com Sözlük

Yasal uyarı: Bu sayfadaki materyaller (Yazı, fotoğraf, ses kaydı vb.)Telif Hakları ile ilgili yasal mevzuat uyarınca korunmakta olup, yazarların ve Mjora.Com'un yazılı izni olmadıkça reklam içeren ve reklam geliri olan içeriklerde kullanılamaz, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez, her ne suretle olursa olsun ticari amaçla çoğaltma ve yayma yapılamaz, kopya edilemez, diğer reklam içeren ve reklam geliri olan internet sayfası ya da topluma acık yerlerde yayınlanamaz/yayımlanamaz. Mjora.Com ve dahil olduğu Lazuri.Com© 2002-2026, KazimKoyuncu.Net© 2004-2026, LazuriMedia.Com© 2006-2026 siteler grubu; Hiçbir uluslararası kurum ya da kuruluşa hizmet etmez. Bu sitelerin içeriğindeki çalışmalara kaynak gösterilmiştir. Kaynak gösterilmeyen tüm materyaller sitelerimize ait olup, kaynak göstermeden ya da izin alınmadan kullanılamaz!

26 Kʒala 2026 - Mjaçxa