12 Kʒala 2026 - Mjaçxa


Ora miti var mç̆eşums.
Zaman, kimseyi beklemez.
Gramer 14 - İstek Kipi

14

istek kipi

14. Hareket fiili: İstek Kipi ( Mesvenapa)

Eylemin gerçeklesmesinin umuldugunu anlatan kiptir. 15. maddede bulunan Emir kipi ile karşılaştırınız. İstek kipi söz dizimi, Bildirme kipi söz dizimi ile aynıdır.

14.1. İstek kipi kısa biçimi ( Mesvenapasi mk̆ule peri)

14.1.1. Yapım

Tablo 27 : İstek kipi kısa biçim ( Mesvenapasi mk̆ule peri)
Fiil başı
(P̆riverbi)		 Şahıs öneki 
(Şurişi ek̆omʒxva)
 Kök öneki
(P̆ricici)		 Kök
(Cici)		 Kip göst.  Sahis soneki
(Şurişi mok̆omʒxva)

ø-

dolo-

gama-

go-

vs.

1. sahis

b-, v-, p- , p̆- , ( m -),

( f- )

 

2. ve 3. sahis

ø-

-ø-

-i- (1)

-i- (2)

-i / u-

-a-

-o-

   -a-

Tekil Çogul

sg. pl.

 

1. - ø, - t

2. - ø, - t

3. - s - an

14.1.2. Çekim

14.1.2.1. Olumlu

{eö.ynl}
► t̆axums atn. viʒ̆. ark.
► t̆axuy fur. ars.
► t̆axups xop. çxa.

kırıyor

p̆t̆axa ben kırayım
t̆axa sen kırasın
t̆axas o kırsın
p̆t̆axat biz kıralım
t̆axat siz kırarsınız
t̆axan onlar kırsınlar

Çamlıhemşin, Art̆aseni
p̆t̆axa: ben kırayım
t̆axa  
t̆axay ~ t̆axasu  
p̆t̆axatu  
t̆axatu  
t̆axan  

► dodums ~ doduy { eö.ynl } (katı nesneyi) yere koyuyor

dobdva: ben koyayım
dodva  
dodvas  
dobdvat  
dodvat  
dodvan  

► oxmarams ~ oxmaray { eö.ynl. } kullanıyor

voxmara ~ boxmara: ben kullanayım
oxmara  
oxmaras  
voxmarat ~ boxmarat  
oxmarat  
oxmaran  

► eşk̆ulun ~ eşulun {yö.nsz.}

yukarı çıkıyor

Atina
esk̆aft̆a: yukarı çıkayım
esk̆axt̆a  
esk̆axt̆as  
esk̆aft̆at  
esk̆axt̆at  
esk̆axt̆an  

Arkabi
esapta: yukarı çıkayım
esaxta  
esaxtas  
esaptat  
esaxtat  
esaxtan  

► eşk̆ilams { yö. nsz. } yukarıya doğru (bir nefeste) çıkıyor

 Atina
ma eşk̆evila: yukarı doğru (bir nefeste) çıkayım
si -  
him eşk̆ilas  
şk̆u eşk̆evilat  
t̆k̆va -  
hini eşk̆ilan  

Arkabi
ma esebila: yukarı doğru (bir nefeste) çıkayım
si -  
heya -  
çku esebilat  
tkva -  
hentepe -  

Soru biçimi
2. şahıs biçimleri bulunmamaktadır.

 Arkabi
ma p̆t̆axa-i ? ben kırayım mı ?
hemuk t̆axas-i ? o kırsın mı ?
çku p̆t̆axat-i ? biz kıralım mi ?
hentepek t̆axan-i ? onlar kırsınlar mı ?

Örnek (Evuli)

► Bere dixo doxeda ! Çocuksuz kalasın !
► Usk̆aneli dopxeda ! Sensiz oturayım !
► Toli eyogatvas ! Gözün kapansın !
► Tina , hus bere vati moyona. atn. Herhalde, şimdi çocuğu getirmeyeceksin.

“To”

Bu edat, anlamı güçlendirir, içtenliği belirtir.

► Tolise to moga ! gözünden gelsin, e mi !
► Tisya sk̆imi to ida ! Kurbanım olasın, e mi !

14.1.2.2. Olumsuz ( Mot, Varsa)

İstek kipi olumsuz biçimde, fiilin önüne “mot, varsa” gibi edatlar konur.

Batı
mot p̆t̆axa: ben kirmayayım
mot t̆axa  
mot t̆axas  
mot p̆t̆axat  
mot t̆axat  
mot t̆axan  

Doğu
varsa p̆t̆axa: ben (sakın) kırmayayım
varsa t̆axa  
varsa t̆axas  
varsa p̆t̆axat  
varsa t̆axat  
varsa t̆axan  

 Olumsuz soru
ma mot p̆t̆axa-i ? ben kırmayayım mı ?
hemuk mot t̆axas-i ? o kirmasin mi ?
çku mot p̆t̆axat-i ? biz kırmayalım mı ?
hentepek mot t̆axan-i ? onlar kırmasın mı ?

 Viʒ̆e
ma var P̆t̆axa-i ? ben kirmayayim mi ?
hemuk var t̆axas-i ? o kırmasın mı ?
çku var P̆t̆axat-i ? biz kırmayalım mı ?
hentepek var t̆axan-i ? onlar kirmasin mi ?

14.1.3. İstek kipi kısa biçim + -sis, -is ~ -si, -i

 Atina
P̆t̆axasis: kıracağım zaman
t̆axasis: kıracağın zaman
t̆axasis: kıracağı zaman
P̆t̆axatis: kıracağımız zaman
t̆axatis: kıracağınız zaman
t̆axanis: kıracağı zaman

 Art̆aseni-Ok̆ordule
P̆t̆axasi: kıracağım zaman
t̆axasi  
t̆axasi  
P̆t̆axati  
t̆axati  
t̆axani  

Art̆aseni'de burada gösterilen “-si, -i”den başka değişkenler de vardır.

14.1.4. İstek kipi kısa biçim + -is ~ -iz

 Viʒ̆e
P̆t̆axayis ~ P̆t̆axayiz: kıracağım zaman
t̆axayis ~ t̆axayiz  
t̆axasis ~ t̆axasiz  
P̆t̆axatis ~ P̆t̆axatiz  
t̆axatis ~ t̆axatiz  
t̆axanis ~ t̆axaniz  

14.1.5. İstek kipi kısa biçim + si

 Arkabi, Xopa, Çxala
Bu yörelerde “Kısa biçim + şi”den daha çok 14.2.3.'de gösterilen “Uzun biçim + şi” yaygındır.
P̆t̆axasi: kıracağım zaman
t̆axasi  
t̆axassi  
P̆t̆axatsi  
t̆axatsi  
t̆axansi  

14.1.6. İstek kipi kısa biçim + - şa

14.1.6.1. Olumlu

► mulun { yö.nsz. } geliyor, gelir

 Bati
moft̆aşa : (gelecekte) ben gelene kadar
moxt̆aşa : (gelecekte) sen gelene kadar
moxt̆a(s)şa : (gelecekte) o gelene kadar
moft̆atşa : (gelecekte) biz gelene kadar
moxt̆atşa : (gelecekte) siz gelene kadar
moxt̆anşa : (gelecekte) onlar gelene kadar

 Viʒ̆e
moptaşa : (gelecekte) ben gelene kadar
moxtaşa : (gelecekte) sen gelene kadar
moxta(s)şa : (gelecekte) o gelene kadar
moptatşa : (gelecekte) biz gelene kadar
moxtatşa : (gelecekte) siz gelene kadar
moxtanşa : (gelecekte) onlar gelene kadar

Örnek(Evuli)

► Si moxtaşa ma hak giyondra. Sen gelene kadar ben burda bekleyeyim.
► Dulya oçodinaşa hak bore. İşleri bitirene kadar buradayım.
► Berepe moviyonaşa hak miyondras. Ben çocukları getirene kadar o burada beni beklesin.

14.1.6.2. var + İstek kipi kısa biçim + şa

► doxedun { yö.nsz } oturuyor, oturur

var dopxedaşa : (gelecekte) ben oturmadan önce
var doxedaşa : (gelecekte) sen oturmadan önce
var doxeda(s)şa : (gelecekte) o oturmadan önce
var dopxedatşa : (gelecekte) biz oturmadan önce
var doxedatşa : (gelecekte) siz oturmadan önce
var doxedanşa : (gelecekte) onlar oturmadan önce

Örnek(Evuli)

► Si var moxt̆aşa ma soti var vida. Sen gelmeden ben bir yere gitmeyeyim.
► Dulya var oçodinaşa mot moxtas. İşleri bitirmeden gelmesin.
► Berepe var moyonaşa ma-ti mo moft̆a. Çocukları getirmeden ben de gelmeyeyim.

14.1.7. İstek kipi kısa biçim + -şakis ~ şakiz

14.1.7.1. Olumlu

► doxedun { yö.nsz } oturuyor, oturur

 Arkabi, Xopa ve Çxala
dopxeda şakis : (gelecekte) ben oturduğum sürece
doxeda şakis : (gelecekte) sen oturduğun sürece
doxedas şakis : (gelecekte) o oturduğu sürece
dopxedat şakis : (gelecekte) biz oturduğumuz sürece
doxedat şakis : (gelecekte) siz oturduğunuz sürece
doxedan şakis : (gelecekte) onlar oturdukları sürece

Bu biçimlerle oluşturulan cümlemsi, en çok Gelecek zamanla birlikte kullanılmaktadır. Örnekler için bkz. 14.3.1. maddedeki en son örnekler.

14.1.8. İstek kipi kısa biçim + şk̆ule ~ k̆ule

“Gelecekte ...-dikten sonra”

► içilen { yö.nsz} (özne=erkek) evleniyor

 Atina
ma deviçila şk̆ule: ben (gelecekte) evlendikten sonra
si diçila şk̆ule  
him diçilas şk̆ule  
şk̆u deviçilat şk̆ule  
ûüva diçilat şk̆ule  
hini diçilan şk̆ule  

 Arkabi
ma dobiçila şk̆ule: ben (gelecekte) evlendikten sonra
si diçila şk̆ule  
heya diçilas şk̆ule  
çku dobiçilat şk̆ule  
tkva diçilat şk̆ule  
hentepe diçilan şk̆ule  

Örnek(Evuli)

► bere dimorda sk̆ule atn. çocuk büyüdükten sonra
► si ask̆erişen komoxta şk̆ule sen askerden geldikten sonra
► si ʒ̆anas Mp̆olişa mendaxta şk̆ule sen seneye İstanbula gittikten sonra
► oç̆k̆oma* şk̆ul ark[1]. (gelecekte) sen yemek yedikten sonra
► dogiʒ̆va* şk̆ule çxa. (gelecekte) ben sana söyledikten sonra 

* Bu kelimelerin başında bulunan “o-” ve “do-” birer Mamtinoba'dır. bkz. 34.

14.1.9. p̆i ~ p̆ri gyu.

Bir eylemin başka bir eylemin öncesinde yapıldiğını anlatır.

 Atina
ma p̆i moft̆aşe : (gelecekte) ben gelmeden önce
si p̆i moxt̆aşe : (gelecekte) sen gelmeden önce
him p̆i moxt̆a(s)şe : (gelecekte) o gelmeden önce
sk̆u p̆i moft̆atşe : (gelecekte) biz gelmeden önce
ûüva p̆i moxt̆atse : ( gelecekte) siz gelmeden önce
hini p̆i moxt̆anşe : ( gelecekte) onlar gelmeden önce

 Art̆aşeni
ma p̆ri moft̆aşa : (gelecekte) ben gelmeden önce
si p̆ri moxt̆aşa : (gelecekte) sen gelmeden önce
him p̆ri moxt̆aşa : (gelecekte) o gelmeden önce
sk̆u p̆ri moft̆atşa : (gelecekte) biz gelmeden önce
ûüva p̆ri moxt̆atşa : ( gelecekte) siz gelmeden önce
hini p̆ri moxt̆anşa : ( gelecekte) onlar gelmeden önce

14.2.     İstek kipi uzun biçim (Mesvenapasi gunz̆e peri)

14.2.1.   Yapım ve çekim

Tablo 28 : İstek kipi uzun biçim
1* 2*
 3* 4* 5*

6*

  7*  8*

ø- [sıfır],

dolo-,

gama-,

go-

vs.

1. ve 2. şahıs

 

b-, v-, p-, p̆-,

(m-), ø-

 

3. şahıs

ø-

ø-,

i - (1) ,

i - (2) ,

i / u -,

o -,

a- ,

-ø-

 

- am, - ap̆

- um, - up̆

- om , - op̆

- im , - ip̆

- em, -ep̆

 

-mer, -mar

 

-ur

-er

   -t̆- - a -

Tekil Çoğul

sg. pl.

1. - ø , - t

2. -ø , - t

3. - s - n
*1 - Fiil başı (P̆riverbi)
*2 - Sahis öneki (Surisi ek̆omʒxva)
*3 - Kök öneki (P̆ricici)
*4 - Kök (Cici)
*5 - Aspekt göstergesi (Aspekti mʒ̆iramu)
*6 - Zaman göstergesi (Ora mʒ̆iramu)
*7 - Aspekt göstergesi (Aspekti mʒ̆iramu)
*8 - Şahıs soneki (Şurişi mok̆omʒxva)

{eö.ynl}
► t̆axums atn. viʒ̆. ark.
► t̆axuy fur. ars.
► t̆axups xop. çxa.

kırıyor

P̆t̆axumt̆a: ben kırayım
t̆axumt̆a: sen kırasın
t̆axumt̆as: o kırsın
P̆t̆axumt̆at: biz kıralım
t̆axumt̆at: siz kırasınız
t̆axumt̆an: onlar kırsınlar

 Olumsuz (Varenoba)
mot P̆t̆axumt̆a: ben kırmayayım
mot t̆axumt̆a  
mot t̆axumt̆as  
mot P̆t̆axumt̆at  
mot t̆axumt̆at  
mot t̆axumt̆an  

14.2.2. İstek kipi uzun biçim + -iz ~ -is [ Viʒ̆e ]

Örnek(Evuli)

► noğaşa bulu t̆ayiz : ben çarsiya giderken
► gyari imxor t̆ayiz : sen yemek yerken
► Arkabişen mobulu t̆ayiz : Arhavi'den gelirken
► Üomşiluğişa bulu t̆ayiz bazi / gzalepez memager mot ikom nazi. Komşuluğa giderken bazen yolda bana rastlıyorsun, nazlanma.

14.2.3. İstek kipi uzun biçim + şi [Xopa, Çxala]

Gelecekte bir sey yaparken

 Olumsuz (Varenoba)
giʒ̆umert̆a şi: ben sana söylerken
pxert̆aşi: ben otururken
vincirt̆aşi: ben uyurken
me k çap̆t̆aşi*: ben sana verirken
mo m çapt̆aşi*: sen bana verirken
vulurt̆aşi: ben giderken

* Bu kelimelerdeki baştan üçüncü harfler, “- k- ” ve “- m -” birer Tümleç göstergesi'dirler. bkz. 27.

İstek kipi uzun biçim + sa

{eö.ynl}
► t̆axums atn. viʒ̆. ark.
► t̆axuy fur. ars.
► t̆axups xop. çxa.

kırıyor

P̆t̆axumt̆a şa : (gelecekte) ben kırarken
t̆axumt̆aşa : (gelecekte) sen kırarken
t̆axumt̆aşa : (gelecekte) o kırarken
P̆t̆axumt̆atşa : (gelecekte) biz kırarken
t̆axumt̆atşa : (gelecekte) siz kırarken
t̆axumt̆anşa : (gelecekte) onlar kırarken

Örnek(Evuli)

► uk̆açxe ipişmanar' do; omʒ̆eli unk̆art̆aşa. Sonra pişman olacaksşn ; beşik sallarken. fur [2].

14.2.4.   İstek kipi uzun biçim + şakis ~ şakiz [ ark. xop. çxa. ]

Gelecekte bir sey yapana kadar

{eö.ynl}
► t̆axums atn. viʒ̆. ark.
► t̆axuy fur. ars.
► t̆axups xop. çxa.

kırıyor

P̆t̆axumt̆a şakis : (gelecekte) ben kırana kadar
t̆axumt̆a şakis : (gelecekte) sen kırana kadar
t̆axumt̆as şakis : (gelecekte) o kırana kadar
P̆t̆axumt̆at şakis : (gelecekte) biz kırana kadar
t̆axumt̆at şakis : (gelecekte) siz kırana kadar
t̆axumt̆an şakis : (gelecekte) onlar kırana kadar

14.2.5.   İstek kipi uzun biçim + şk̆ul [Pilarget]

bipxort̆a sk̆ul: (gelecekte) ben yerken
ipxort̆a şk̆ul  
ipxort̆as şk̆ul  
bipxort̆at şk̆ul  
ipxort̆at şk̆ul  
ipxort̆an şk̆ul  

14.3.     İstek kipi gelecek zaman ( Atxesi ora)

14.3.1.   Çekim

Gelecek zaman çekimi yöreden yöreye büyük fark göstermektedir.

14.3.1.1. Atina (Batı ve Orta kesimler)

{eö.ynl}
► t̆axums : kırıyor

P̆t̆axare: ben kıracağım
t̆axare  
t̆axasere  
P̆t̆axatere  
t̆axatere  
t̆axanere  

► esk̆ulun {yö.nsz} yukarıya doğru çıkıyor

esk̆aft̆are: ben yukarıya doğru çıkacağım
eşk̆axt̆are  
eşk̆axt̆asere  
eşk̆aft̆atere  
eşk̆axt̆atere  
eşk̆axt̆anere ~ eşk̆axt̆anene  

► eşk̆ilams {yö.nsz} yukarıya doğru (bir nefeste) çıkıyor

eşk̆evilare: yukarıya doğru (bir nefeste) çıkacağım
eşk̆ilare  
eşk̆ilasere  
eşk̆evilatere  
eşk̆ilatere  
eşk̆ilanere ~ eşk̆ilanene  

14.3.1.2. Atina dogu kesimi, Çamlıhemşin, Art̆aşeni ve Viʒ̆e

{eö.ynl}
► t̆axums ~ t̆axuy : kırıyor ( Vuayel arasında bulunan /r / fonemi Viʒ̆e'de çok yumuşak söylenir. Bazen /y / 'ye dönüşür. Bazen de tamamen kaybolur.)

P̆t̆axare: ben kıracağım
t̆axare  
t̆axasen  
P̆t̆axaten  
t̆axaten  
t̆axanen  

14.3.1.3. Arkabi

{ eö.ynl }
► t̆axums : kırıyor ( Aynen Viʒ̆e'de oldugu gibi Arkabi'de de “ P̆t̆axaye” ya da “ p̆t̆axae”, “ t̆axanoen” biçimindeki söyleniş de yaygındır. )

P̆t̆axare: ben kıracağım
t̆axare  
t̆axasen  
P̆t̆axaten  
t̆axaten  
t̆axanoren ~ t̆axanon  

► eşulun { yö.nsz } yukarıya doğru çıkıyor

eşaptare: yukarıya doğru (bir nefeste) çıkacağım
eşaxtare  
eşaxtasen  
eşaptaten  
eşaxtaten  
eşaxtanoren ~  
eşebilare: yukarıya doğru (bir nefeste) çıkacağım
eşebilaten: yukarıya doğru (bir nefeste) çıkacağız

14.3.1.4. Xopa

{ eö.ynl }
► t̆axups: kırıyor

P̆t̆axaminon: ben kıracağım
t̆axaginon
t̆axasinon ~ t̆axasiyon ~ t̆axasunon
P̆t̆axaminonan
t̆axaginonan
t̆axasinonan ~ t̆axasiyonan ~ t̆axasunonan

Ayrıca başka yörelerde olduğu gibi “p̆t̆axare ~ p̆t̆axaye ~ P̆t̆axae” biçimleri de vardır.

14.3.1.5. Çxala

{ eö.ynl }
► t̆axups : kırıyor

P̆t̆axaun* ~ P̆t̆axaunon: ben kıracağım
t̆axaun* ~ t̆axaunon  
t̆axasun ~ t̆axasunon  
P̆t̆axatun ~ P̆t̆axatunon  
t̆axatun ~ t̆axatunon  
t̆axanun ~ t̆axanunon  

* Son hece “-un” önünde son derece hafif [w] konsonu duyulur. Ama bu konsonun telaffuzu olmasa da anlam değişmez.

14.3.1.6. Kullanım

Örnek(Evuli)

► Çku Lazuri dobiguraten. Biz Lazca ögreneceğiz.
► Teonak Lazuri isinapasen [3] . Viʒ̆. Teona Lazca konuşacak.
► Tutastek-ti Lazuri ip̆aramitasen. ark. Tutaste de Lazca konuşacak.
► Çkimi berepek do mteli Lazi berepek Lazuri iğarğalanen. xop. Benim çocuklarım ve tüm Laz çocukları Lazca konusacaklar.

Olumsuz (Varenoba)

► Çku p̆at̆i mutxanepe var p̆aten. Biz kötü seyler yapmayacağız.
► Teona noğaşa var idasen. Teona çarşıya gitmeyecek.
► Tutaste çkuni k̆ala var mext̆asen. Tutaste bizimle gelmeyecek.
► Si ç̆ume var moxtare. Sen yarın gelmeyeceksin.
► Tina, nosi var am t̆u do orginase t̆u. Atn. Herhalde, aklını kaçırmadı ki yuvarlatsın.

 Atina olumsuz 2. biçim
varti P̆t̆axa ben kirmayacagim
varti t̆axa  
varti t̆axas  
varti P̆t̆axat  
varti t̆axat  
varti t̆axan  

“Varti” edatı, “vati” olarak da söylenir. Ayrica “vari ~ vai” edatları da bunun yerine kullanılır.

Soru

► Hak̆u dişk̆a si moğare-i ? Bu kadar odunu sen mi getireceksin?
► Teonak Lazuri ç̆arasen-i ? Teona Lazca yazacak mı?
► Berepek Lazuri diguranen-i ? Çocuklar Lazca ögrenecek mi ?
► Si ç̆ume moxtare-i ? Sen yarın gelecek misin ?

Olumsuz soru

► Dişk̆ape si var mogare-i ? Odunları sen getirmeyecek misin ?
► Teonak Lazuri var nç̆arasen-i ? Teona Lazca yazmayacak mı ?
► Berepek Lazuri var diğuranen-i ? Çocuklar Lazca ögrenmeyecek mi ?
► Ma oput̆e-çkimişa var bidare-i ? Ben köyüme gitmeyecek miyim ?

“Şakis”li cümlemsi ile kullanim

► Si hak ort̆a şakis ma mutusen var maskurnasen. [4] Sen burada olduğun sürece ben hiçbirseyden korkmam.
► Si çkimda moxta şakis ma-ti skanda meptare. Sen bana geldiğin sürece ben de sana geleceğim.
► Si hak doxeda şakis ma giyondrare. Sen burada oturduğun sürece ben seni bekleyeceğim.
► İp̆aramita şakis Lazuri skidasen. ark. Sen konuştuğun sürece Lazca yaşayacak.
► Si gargala şakis Lazuri skidasunon (skidasen). xop. Sen konustugun sürece Lazca yasayacak.

14.3.2.   P̆ri + Gelecek zaman

 Art̆aşeni-Jilen Mz̆ğem
p̆ri vincirare : (gelecekte) ben yatmadan evvel
p̆ri incirare : (gelecekte) sen yatmadan evvel
p̆ri p̆t̆axare : (gelecekte) ben kırmadan evvel
p̆ri moxt̆are : (gelecekte) sen gelmeden evvel

14.4.     İstek kipi geçmiş zaman

Geçmişte yapılacak eylemi anlatan biçimdir.

14.4.1. Atina, Çamlihemşin, Ardeşen

P̆t̆axart̆u: ben kıracaktım
t̆axart̆u  
t̆axasert̆u  
P̆t̆axatert̆u  
t̆axatert̆u  
t̆axanert̆u  

14.4.2. Viʒ̆e

P̆t̆axat̆t̆i: ben kıracaktım
t̆axat̆t̆i  
t̆axast̆u ~ t̆axat̆t̆u  
P̆t̆axat̆t̆it  
t̆axat̆t̆it  
t̆axant̆es ~ t̆axat̆t̆es  

14.4.3. Xopa

P̆t̆axamint̆u: ben kıracaktım
t̆axagint̆u  
t̆axasint̆u ~ t̆axasunt̆u  
P̆t̆axamint̆es ~ P̆t̆axatmint̆es  
t̆axagint̆es ~ t̆axatgint̆es  
t̆axasint̆es ~ t̆axasunt̆es  

14.4.4. Çxala

P̆t̆axaunt̆i: ben kıracaktım
t̆axaunt̆i  
t̆axasunt̆u  
P̆t̆axaunt̆it  
t̆axaunt̆it  
t̆axanunt̆es  

14.4.5. Arkabi, Xopa, Çxala

Aşağidaki biçim Batı ve Viʒ̆e'deki biçimlere benzemesine rağmen ayrı anlam taşımaktadır. Çogu zaman “-k̆o~ -k̆on” eki ile birlikte Dilek kipi olarak kullanılır. bkz 19.

P̆t̆axa(r)t̆i: ben kırsaydım
t̆axa(r)t̆i  
t̆axa(r)t̆u  
P̆t̆axa(r)t̆it  
t̆axa(r)t̆it  
t̆axa(r)t̆es  

Örnek (Evuli)

► Mo tina , mekçuk̆o mu iyasert̆u. Niye ki (niye yani, ne yani), verse ne olurdu.
► Ma noğaşe vidart̆u. Ben çarsıya gidecektim.
► Komoxt̆uk̆o vorsi iyasert̆u. Gelse iyi olurdu.
► Berepek Lazurin ç̆arasert̆u. Çocuklar Lazca yazacaktı.

[1] Arhavi'nin Pilarget diyalektlerinde
[2] Çamlıhemşin Mek̆alesk̆irit'te derlenmiş bir şarkıya ait sözdür.
[3] ixap̆arasere atn. = isinapasen ars., viʒ̆. = ilak̆irdasen fur. = ip̆aramitasen ark. = ğarğalasinon xop̆. = konuşacak
[4] “Maşkurinen: korkuyorum” Hal fiilidir. bkz. 30.11.4.

Mjora.Com Sözlük

Copyright © Mjora.Com 2006-2026
webmaster / Bilgi / İletişim: Yavuz Yazıcı
Yasal uyarı: Bu sayfadaki materyaller (Yazı, fotoğraf, ses kaydı vb.)Telif Hakları ile ilgili yasal mevzuat uyarınca korunmakta olup, yazarların ve Mjora.Com'un yazılı izni olmadıkça reklam içeren ve reklam geliri olan içeriklerde kullanılamaz, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez, her ne suretle olursa olsun ticari amaçla çoğaltma ve yayma yapılamaz, kopya edilemez, diğer reklam içeren ve reklam geliri olan internet sayfası ya da topluma acık yerlerde yayınlanamaz/yayımlanamaz. Mjora.Com ve dahil olduğu Lazuri.Com© 2002-2026, KazimKoyuncu.Net© 2004-2026, LazuriMedia.Com© 2006-2026 siteler grubu; Hiçbir uluslararası kurum ya da kuruluşa hizmet etmez. Bu sitelerin içeriğindeki çalışmalara kaynak gösterilmiştir. Kaynak gösterilmeyen tüm materyaller sitelerimize ait olup, kaynak göstermeden ya da izin alınmadan kullanılamaz!
     
12 Kʒala 2026 - Mjaçxa