26 Kʒala 2026 - Mjaçxa


Ndğaneri nozit̆a: Yoxo k̆oçi var, k̆oçi yoxo omsk̆vanams.
Günün sözü: İsim, adamı değil, adam ismi güzelleştirir.
Gramer 4 - Sıfat

4

sıfat

4.      Sıfat

 

4.1.  Soru sıfatı

nam hangi
sonuri nereli
nakonuri atn. nereli
muperi ne biçim, nasıl
nak̆u ~ nak̆o ne kadar (miktar için)
muk̆u ne kadar (zaman için)

Örnek (Evuli)
nam bere hangi çocuk
muperi dulya ne biçim iş
nak̆u genç̆areri ne kadar para
muk̆u ʒ̆aneri kaç yaşında
nak̆u ʒ̆aneri  arş. kaç yaşında
muk̆u ndğaşe kaç günde
nam odaşi nk̆ola hangi odanın anahtarı
nam odaşi nk̆ila xop. çxa. hangi odanın anahtarı
muperi k̆oçi ne biçim adam

 

4.2.  İşaret sıfatı.

 

Tablo 18 : İşaret sıfatları

Atina, Art̆aşeni, Çamlıhemşin Viʒ̆e, Arkabi Xopa, Çxala  
him he, hem em o
ham ha, ham am bu

 


him makvali o yumurta
him makvalepe o yumurtalar

ham k̆oçi bu adam
ham k̆oçepe bu adamlar

he makvali o yumurta
he makvalepe o yumurtalar

ha makvali bu yumurta
ha makvalepe bu yumurtalar

em bere o çocuk
em berepe o çocuklar
am bere bu çocuk
am berepe bu çocuklar

4.3.    Belgisiz sıfat.

ar herhangi bir
- ar bere herhangi bir çocuk
- ar sva herhangi bir yer
teni arş. başka
- teni ora başka zaman

 

 

4.4.  Şahıs sıfatı

şk̆imeburi gyu. ~ çkimeburi [1] yul. bana özgü
sk̆aneburi gyu. ~ skaneburi yul. sana özgü
muşeburi kendisine özgü
t̆k̆vaneburi gyu. ~ tkvaneburi yul. size özgü
hineburi gyu. onlara özgü
nişeburi xop. onlara özgü
ninteşeburi viʒ̆. kendilerine özgü
şk̆uneburi gyu. bize özgü
çkuneburi ~ çkineburi yul. bize özgü
şk̆uneburi xoroni bize özgü horon
skaneburi birapa sana özgü şarkı

 

4.5.    Sayı sıfatı.

4.5.1.  Asal sayı.

 

Tablo 19: Asal sayı

1 ar ~ a
2 jur ~ cur
3 sum
4 otxo
5 xut
6 aşi
7 şk̆it ~ şk̆vit
8 ovro ~ orvo
9 nçxoro ~ çxovro
10 vit
11 vit̆oar ~ vit̆var
12 vit̆ojur
13 vit̆osum
14 vit̆otxo
15 vit̆oxut
16 vit̆oaşi ~ vit̆vaşi
17 vit̆oşk̆it ~ vit̆oşk̆vit
18 vit̆ovro ~ vit̆orvo
19 vit̆oçxoro ~ vit̆onçxoro
20 eçi
21 eçi do ar
30 eçi do vit
40 jureneçi
50 jureneçi do vit
60 sumeneçi
70 sumeneçi do vit
80 otxoneçi
90 otxoneçi do vit
100 oşi
200 juroşi
500 xut̆oşi
1000 Vit̆oşi, şilya

 

eçi do vit̆ojur 32
Jureneçi do vit̆oxut 55
Juroşi do otxoneçi do xut 285
juroşi do jureneçi do vit 250
şilya do juroşi do otxoneçi do xut 1285

 

4.5.2.  Sıra belirten sayı ....53

 

Tablo 20: Sıra belirten sayı

maaroni 1-oni birinci  
majurani 2-ani ikinci  
masumani 3-ani üçüncü  
maotxani 4-ani dördüncü  
maxutani 5-ani beşinci  
maaşani 6-ani altıncı  
maşk̆itani 7-ani yedinci  
maovrani 8-ani sekizinci  
mançxorani 9-ani dokuzuncu  
mavitani 10-ani onuncu  
mavit̆oaroni 11-oni onbirinci  
mavit̆ojurani 12-ani onikinci  
maeçani 20-ani yirminci  
maeçidovitani 30-ani otuzuncu  
maoşani 100-ani yüzüncü  
maşilyani 1000-ani bininci  

 

 

majurani ndğa ikinci gün
masumani sinifis üçüncü sınıfta
masumanis üçüncüde
maeçani k̆oçi yirminci adam
maeçani oşiʒ̆ana yirminci yüzyıl
meeçidoaroni oşiʒ̆ana yirmibirinci yüzyıl
mavit̆oxutani ndğalepes onbeşinci günlerde

  

4.5.3.  Diğer sayısal ifadeler.

gverdi yarım
ar do gveri bir buçuk
vit̆o gveri on buçuk
gveri buçuk
juriti her ikisi
sumiti her üçü
gverdiş gverdi çeyrek
najurari [2] ikide bir
nasumari üçde bir
naotxari dörtte bir
naxutari beşte bir
navitari onda bir
navit̆oarari onbirde bir
naoşari yüzde bir
tito birer
tito tito birer birere
tito-jur ikişer
tito-sum üçer
tito-vit onar
tito-şilya biner

 

 

4.6.    Diğer sıfatlar (Arti coxoşi noçinepe)

Lazcada sıfatlar isimlerin tekil çoğul ayrımına uyum yapmaz. Yani her sıfatın tek bir biçimi vardır.

kçe toma beyaz saç
uça toli kara göz
mk̆ule k̆iti kısa parmak
sk̆it̆a uşk̆uri sarı elma
didi k̆oçi büyük adam
ç̆ut̆a bere küçük çocuk

mç̆ita oşk̆uri kırmızı elma
mç̆ita oşk̆urepe kırmızı elmalar

gunz̆e [3] gza uzun yol
gunz̆e gzalepe uzun yollar

mk̆ule nca kısa ağaç
mk̆ule ncalepe kısa ağaçlar

ʒ̆ulu [4] bere küçük çocuk
ʒ̆ulu berepe küçük çocuklar

mçxu bere iri çocuk
mçxu berepe iri çocuklar

ğvari but̆k̆a ıslak yaprak
ğvari but̆k̆ape ıslak yapraklar

mç̆ita uşk̆uri kırmızı elma
mç̆ita uşk̆urepe kırmızı elmalar

Görüldüğü gibi sıfat genelde ismin önüne gelir. Ama istisnalarda vardır, özellikle yer ve meyve adlarında. Aşağıdaki ilgili örneklere bakınız.

Yer adı (Svaşi coxo)
Kva-nç̆areri “Yazılı taş”
Let̆a-mç̆ita “Kırmızı toprak”
Kva-mʒ̆uli “Sivri taş”

 Meyve adı (Xilaşi coxo)
Ombri-uça Kara erik
Ombri-atinuri Atina eriği
Mʒxul-ʒ̆k̆aroni sulu armut 

[1] Şk̆imebura ~ çkimebura şeklinde de söylenir. Bu diğer tüm şahıs sıfatları için aynen geçerlidir.

[2] Viʒ̆e'de.

[3] Xopa'da Ginz̆e/ Ginz̆e in Xopa

[4] ʒ̆ulu, ʒ̆ulut̆ina, ʒ̆ulup̆ina, ʒ̆ulut̆a gyu. = ʒ̆ut̆a viʒ̆., Ç̆ut̆a ark., ç̆it̆a xop.

Mjora.Com Sözlük

Copyright © Mjora.Com 2006-2026
webmaster / Bilgi / İletişim: Yavuz Yazıcı
Yasal uyarı: Bu sayfadaki materyaller (Yazı, fotoğraf, ses kaydı vb.)Telif Hakları ile ilgili yasal mevzuat uyarınca korunmakta olup, yazarların ve Mjora.Com'un yazılı izni olmadıkça reklam içeren ve reklam geliri olan içeriklerde kullanılamaz, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez, her ne suretle olursa olsun ticari amaçla çoğaltma ve yayma yapılamaz, kopya edilemez, diğer reklam içeren ve reklam geliri olan internet sayfası ya da topluma acık yerlerde yayınlanamaz/yayımlanamaz. Mjora.Com ve dahil olduğu Lazuri.Com© 2002-2026, KazimKoyuncu.Net© 2004-2026, LazuriMedia.Com© 2006-2026 siteler grubu; Hiçbir uluslararası kurum ya da kuruluşa hizmet etmez. Bu sitelerin içeriğindeki çalışmalara kaynak gösterilmiştir. Kaynak gösterilmeyen tüm materyaller sitelerimize ait olup, kaynak göstermeden ya da izin alınmadan kullanılamaz!
     
26 Kʒala 2026 - Mjaçxa