Lazuri Leksepe - Lazca Şiirler

Lazuri

Şk̆u Gondineri Vorert!

Ç̆e bere! Let̆asuzi orasuzi dirini! Sk̆ani ogindepe st̆eri. Si gondineri st̆eri şuri şvanare, ibadare a ora moxt̆asen let̆a dologoxvanen! Na ibgarasen va giyonurt̆asen Si mutu var ore. Si bet̆i mʒudi re. Şuri şvaneri şvaneri digurare. Toli gonʒ̆asi şurepe goyogobğasen. Anderi dosk̆uday şuri oşvanu. Nusiyare. Mutu va gaxenasen. Şuri oşvanu şeni zade iduşunare. Gayropasen mskva bozo ek̆iktay va megoʒ̆edasen. Xolo ti si ixvamare. Si xolo gondunare mutu va gaxenasen. Mcora va cegomcorasen. Va egazdasen hekole koʒ̆imt̆are. Cehennemi ti va ganç̆asen sk̆ani dulya muyasen. Zade guri mogabşen godeleri goxt̆are. Dudisk̆ani si nişk̆omare dogogurasen şurisk̆ani. Daçxurişa gamaft̆are dogaʒ̆onasen. Xolo si hey k̆oşk̆axedare, ordo leba digurare. Ek̆iʒ̆edasi mutu na var ore oxvoʒ̆onare. Mʒudepe şk̆ala var izğare gişk̆urt̆ay! Si k̆oçi bet̆i k̆oçi ore. Gondineri ore ç̆e bere! Gogindunasen! Patxalare çeranisk̆ani şuri ç̆irdare. E do va gaputxinasen va galasen xepe got̆axeri giğurt̆asen. Ç̆e bere let̆asuzi dirini, heko sk̆ani oxorin. Let̆asuzi oxori. İri ʒ̆iyamt̆aşa ora dogogurasen. Nam ç̆eşu nampe goyogonxoranen. Mskva dolokunape giç̆anen. Onxorare va mokʒ̆ondrasen. İkraği gaasen na dirini şeni. Cegozmonasen iri ora. Miti na var axenen si are. Guri zade ok̆ogazdasen. "Ma let̆a kodomoxfit!", ik̆alap̆arare. E do si var ore. Var ore. Ğureri re! Sk̆ani ogindepe st̆eri. Mutu va gaxenasen. Ğurerepe mutu va dvaç̆inan. Andğa guri na dologibğunşa doçitana him ora k̆ayoba zirare mancurape nungvapare. Na gat̆amaxen melen k̆alenurepe. Si na goyixarare na goyibriʒ̆are mutu va dogisk̆udasen. Zade vorsi vorer dogaʒ̆onasen . Xe valeri valeri goxt̆are. Si ti, hini nungvapare gondunare. Ç̆e bere mo gogoç̆ondurt̆ay. İri gza okvantxasen. Na dirini gza gamalare. Him ora ndğaxeleri mʒudi na on oxvoʒ̆onare! Digurare vorsi na on. Ğurerepe mexondinupe. Ğurerepe bet̆i na onan nena na var uğunan şeni. Ç̆e bere nenask̆ani miti var ognuk̆o xolo na orer kore. K̆riyi k̆riyi xurt̆uli eşk̆egiç̆ordaşa: Şk̆u gondineri vorert!

Türkçe

Bizler Kaybedenleriz!

Yüreğime kazıdığım kadınlara...
Hey çocuk! Yanlış zamanda ve yanlış yerde doğdun. Senden öncekiler gibi. Kayıp kuşağın bir üyesi olmak için büyüyeceksin, yaşlanacaksın ve günün birinde geberip gideceksin! Eğer kendi kaderin izin verirse. Ağlayanın olmayacak. Senin ardından kimse anmayacak . Sen koca bir hiçsin! Koca bir hiç! Bütün bunları yaşadıkça öğreneceksin. Gözünü açtığında hayat üzerine, üzerine gelecek. Kahrolası acımasız hayat. Direneceksin. Çünkü başka çaren kalmayacak. Belki küçük hikâyeler yaşayacaksın. Kendin kurguladığın. Belki bir aşk. Karşılığı olmayan ve ona kutsallık payesi biçeceksin. Onu ibadete dönüştürüp teselli arayacaksın. Oysa sen kaybedensin. Ait olduğun yerde aşkın sana külfet gelecektir. Taşıyamayacaksın ve kaçacaksın ondan. Cehennemi öğretmeyecekler, onun içinde doğmuş olacaksın. Öfke, nefret ve tutku silahın olacak. Onları kuşanıp sokaklarda gezeceksin. Sevgiyi hiç tanımayacaksın. Çünkü kimse seni sevmemiş olacak. Her şeye saldıracaksın gözü dönmüş bir katil gibi. Oysa sen kendinin katili olacaksın. Seni ancak sen öldürebileceğini öğretecek hayat! Soluk aldığın bu cehennemden kurtarabilecek fırsatların çıktığını sanacaksın. Onlara sıkıca sarılacaksın. Bunun seni tatmin etmeyeceğini er geç anlayacaksın. Geri dönüp olup bitenlere bakınca bu ödüllerin anlamsızlığını kavrayacaksın. Çünkü sen, yalanlarla avunacak kadar sahte değilsin! Sen kaybedensin çocuk! Kaybedeceksin! Çırpınacaksın kafesin içinde canhıraş. Ama uçup gidemeyeceksin. Kanatların kırılmış olacak. Sen kafeste doğdun çocuk. Orası senin yuvan. Herkesin imdadına yetişen zaman sana öğretecek! Ahlak bekçileri kusacaktır üzerine. Yeni kıyafetler dikmek isteyeceklerdir. İnan hepsi sana dar gelecek. Nefret edeceksin doğduğuna değil hayata karşı. Kompleksler geliştireceksin. Kimsenin düşünemeyeceği. Aşağılanmış, hor görülmüş hissedeceksin. 'Beni göm!' diye yalvaracaksın kendine. Oysa sen bir hiçsin. Hiç! Bir ölüsün! Senden öncekiler gibi. Hiçbir teselli seni rahatlatmayacak. Ölülerin buna ihtiyacı yoktur. Eğer bir gün öfkenden sıyrılırsan huzura ereceksin. Ve diğerlerine benzeyeceksin. İmrendiğin karşı mahalledeki sürüngenlere. O zaman geldiğinde senin kaosun ve kışkırtıcılığın kalmayacak. Mutlu olduğunu sanıp elin cebinde ıslık çalarak volta atacaksın. Bir züppeden farkın kalmayacak! Hiç unutma çocuk! Her yol bir gün çakışır. Ve sen çakışacaksın doğduğun mahalleyle. İşte o zaman özgürlüğün ne kadar yalan bir şey olduğunu anlayacaksın. Yalnız ve yalnız tek bir gerçekliğin olduğunu kavrayacaksın. Kaybedenlerin gerçekliğini! Ölülerin gerçekliğini. Ölüleri güçlü kılan sessizlikleridir. Seni de kimse duymayacak ama yine de yapabileceğin bir şey var çocuk. Haykır avazın çıktığı kadar: Bizler kaybedenleriz!

Malerse / Şair

Ʒ̆ate Ʒ̆at̆uri
(Bu zor metni Lazcaya çevirdiğinden Hayriye Beşli'ye çok teşekkür ediyorum. Hayatımda ilk kez bir yazımı Lazca yani anadilimde okuma ve dinleme olanağı buldum. İnanın dilde sesin ve sözcüklerin anlam katmanlarının bu denli zengin olduğunu ancak bir yazımın Lazca çevirisiyle farkına vardığımı geç de olsa anladım. Lazcanın da diğer dillerden hiç aşağı kalır yanı olmadığına tanık olmak gerçekten de beni çok mutlu kıldı. Hayriye Beşli'ye bir kez daha teşekkür ederim. Ʒ̆ate Ʒ̆at̆uri)
Çeviri: Hayriye Beşli(NOT: Bu yazı Ʒ̆ate Ʒ̆at̆uri'nin 'Bizler kaybedenleriz!' düz yazı şiirinin Lazca çevirisidir. Hayriye Beşli)

🍪 Çerez Kullanımı